Giải phẫu bệnh

Được chia sẻ bởi người dùng Flashcards.gg · tạo cùng AI · Báo cáo bộ thẻ này

Bo the flashcard nay cung cap cac dinh nghia va khai niem cot lõi ve giai phau benh, phu hop cho sinh vien y khoa.

50 thẻ Tiếng Việt Cấp độ: Đại học Bệnh học Đã xuất bản
Chạm vào thẻ để lật

Thẻ · 50

Giải phẫu bệnh học (GPB)
Môn học nghiên cứu các tổn thương và biến đổi hình thái vi thể, đại thể của tế bào và mô trong bệnh lý.
Sinh thiết (Biopsy)
Kỹ thuật lấy mẫu mô từ cơ thể sống để khảo sát dưới kính hiển vi nhằm chẩn đoán bệnh.
Tế bào học (Cytology)
Phương pháp xét nghiệm hình thái các tế bào bong hoặc chọc hút để phát hiện bất thường và ác tính.
Sinh thiết tức thì (Cắt lạnh)
Kỹ thuật đông lạnh mô nhanh trong phẫu thuật để đưa ra chẩn đoán mô bệnh học sơ bộ trong vòng vài phút.
Phì đại (Hypertrophy)
Sự gia tăng kích thước tế bào dẫn đến tăng thể tích cơ quan mà không làm tăng số lượng tế bào.
Tăng sản (Hyperplasia)
Sự gia tăng số lượng tế bào trong một mô hoặc cơ quan, thường do kích thích hormone hoặc bù trừ.
Teo đét (Atrophy)
Sự giảm kích thước và thể tích tế bào do giảm tổng hợp protein và tăng thoái giáng tế bào.
Chuyển sản (Metaplasia)
Sự thay đổi có thể hồi phục từ một loại tế bào trưởng thành này thành một loại tế bào trưởng thành khác.
Nghịch sản (Dysplasia)
Rối loạn phát triển tế bào với sự mất định hướng sắp xếp, nhân đa hình thái, tăng tỷ lệ nhân trên bào tương.
Thoái hóa nước (Hydropic change)
Tổn thương tế bào có hồi phục do mất cân bằng ion, khiến nước tích tụ làm phồng tế bào và bào tương sáng.
Thoái hóa mỡ (Steatosis)
Sự tích tụ bất thường của các giọt triglyceride trung tính bên trong bào tương tế bào nhu mô.
Hoại tử đông (Coagulative necrosis)
Dạng hoại tử bảo tồn cấu trúc mô cơ bản trong vài ngày, tế bào mất nhân và bào tương ưa toan đậm.
Hoại tử hóa lỏng (Liquefactive necrosis)
Mô bị tiêu hủy nhanh chóng bởi enzyme thủy phân tạo thành khối dịch lỏng, điển hình trong nhồi máu não.
Hoại tử bã đậu (Caseous necrosis)
Dạng hoại tử đặc trưng của lao, đại thể giống pho mát vụn, vi thể là đám vô định hình ưa toan không còn cấu trúc mô.
Hoại tử mỡ (Fat necrosis)
Tổn thương mô mỡ do enzyme lipase phân giải lipid tạo acid béo kết hợp canxi hình thành vết xà phòng hóa.
Hoại tử hoại thư (Gangrenous necrosis)
Hoại tử thiếu máu cục bộ chi thường kèm theo bội nhiễm vi khuẩn yếm khí gây thối rữa hóa lỏng.
Chết theo chương trình (Apoptosis)
Quá trình tự hủy có điều hòa của tế bào đơn lẻ, co cụm nhân, co màng và tạo thể tự hủy không gây viêm quanh nó.
Viêm cấp tính (Acute inflammation)
Phản ứng bảo vệ xuất hiện nhanh, đặc trưng bởi giãn mạch, tăng tính thấm mao mạch và xâm nhiễm bạch cầu đa nhân trung tính.
Bạch cầu đa nhân trung tính
Tế bào miễn dịch có nhân chia nhiều múi, xuất hiện đầu tiên và chiếm ưu thế trong dịch rỉ viêm cấp tính.
Dịch phù viêm (Exudate)
Dịch rỉ giàu protein và mảnh vỡ tế bào tích tụ tại mô do tăng tính thấm mao mạch.
Viêm mạn tính (Chronic inflammation)
Phản ứng viêm kéo dài đặc trưng bởi xâm nhiễm tương bào, lympho bào, đại thực bào cùng quá trình xơ hóa và tăng sinh mạch.
Đại thực bào (Macrophage)
Tế bào thực bào lớn có nguồn gốc từ bạch cầu đơn nhân, đóng vai trò chỉ huy trong viêm mạn tính và sửa chữa mô.
Tương bào (Plasma cell)
Tế bào tiết kháng thể có nhân tròn lệch tâm, chất nhiễm sắc xếp hình nan hoa bánh xe.
U hạt (Granuloma)
Tập hợp các đại thực bào dạng biểu mô bao quanh bởi vành lympho bào, thường có tế bào khổng lồ đa nhân.
Tế bào khổng lồ Langhans
Tế bào đa nhân lớn hình thành do đại thực bào hợp nhất, các nhân sắp xếp thành hình móng ngựa ở ngoại vi.
Mô hạt (Granulation tissue)
Mô sửa chữa giàu mao mạch mới sinh dạng cuộn, nguyên bào sợi tăng sinh mạnh và xâm nhiễm tế bào viêm.
Sẹo lồi (Keloid)
Tổn thương sẹo tăng sinh quá mức do lắng đọng bất thường các bó collagen dày, vượt ra ngoài ranh giới tổn thương ban đầu.
Khối u (Neoplasm)
Khối mô phát triển bất thường, vượt mức và không phối hợp với mô lành, tồn tại độc lập ngay cả khi ngừng kích thích.
U lành tính (Benign tumor)
U phát triển chậm, có vỏ bọc rõ, ranh giới rõ ràng, không xâm lấn mô xung quanh và không di căn.
U ác tính (Malignant tumor)
Ung thư có tốc độ sinh sản nhanh, xâm lấn phá hủy mô xung quanh và có khả năng di căn xa.
Biệt hóa (Differentiation)
Mức độ giống nhau về hình thái và chức năng giữa tế bào u với tế bào trưởng thành tương ứng của mô gốc.
Mất biệt hóa (Anaplasia)
Tế bào ác tính biến đổi hoàn toàn, không còn hình dạng hay chức năng của mô nguồn gốc ban đầu.
Đa hình thái nhân (Nuclear pleomorphism)
Đặc điểm vi thể ác tính thể hiện qua kích thước, hình dạng và độ bắt màu kiềm không đồng đều giữa các nhân.
Phân bào bất thường (Atypical mitoses)
Hiện tượng phân chia tế bào bất thường với hình sao ba cực, bốn cực, phản ánh sự mất kiểm soát chu kỳ tế bào.
Xâm lấn mạch (Vascular invasion)
Sự hiện diện của các đám tế bào ung thư lọt vào trong lòng mạch máu hoặc mạch bạch huyết.
Di căn (Metastasis)
Sự lây lan của tế bào ung thư từ ổ nguyên phát đến một vị trí giải phẫu xa và tạo u thứ phát độc lập.
Biểu mô tại chỗ (Carcinoma in situ)
Tế bào ác tính biến đổi toàn bộ bề dày biểu mô nhưng màng đáy vẫn nguyên vẹn, chưa có xâm lấn mô đệm.
Carcinoma
Thuật ngữ chỉ các khối u ác tính có nguồn gốc phát sinh từ các mô biểu mô.
Carcinoma tuyến (Adenocarcinoma)
U biểu mô ác tính hình thành các cấu trúc lòng ống tuyến hoặc có khả năng chế tiết chất nhầy.
Carcinoma tế bào gai (Squamous cell carcinoma)
U biểu mô ác tính có cầu liên bào và xu hướng biệt hóa tạo cầu sừng (keratin pearl) vi thể.
Sarcoma
U ác tính phát sinh từ các mô trung mô (mô liên kết, xương, sụn, mỡ, cơ, mạch máu).
U mỡ (Lipoma)
U trung mô lành tính cấu tạo bởi các tế bào mỡ trưởng thành đồng đều chứa không bào mỡ lớn đẩy lệch nhân.
U cơ trơn (Leiomyoma)
U lành tính cấu tạo bởi các bó tế bào cơ trơn đan xen nhau, nhân tế bào hình que hoặc đầu tù bầu dục.
Hóa mô miễn dịch (IHC)
Phương pháp nhuộm dựa trên phản ứng kháng nguyên-kháng thể để định danh loại mô nguồn gốc của u ác tính.
Ki-67
Kháng thể hóa mô miễn dịch đánh giá tỷ lệ tế bào đang trong pha tăng sinh hoạt động của khối u.
Cytokeratin (CK)
Dấu ấn hóa mô miễn dịch sợi trung gian đặc hiệu cho nguồn gốc biểu mô của tế bào u.
Vimentin
Dấu ấn hóa mô miễn dịch đặc hiệu cho các tế bào có nguồn gốc từ trung mô và sarcoma.
Phân độ mô học (Grading)
Đánh giá mức độ ác tính vi thể dựa trên độ biệt hóa tế bào, số lượng phân bào và mức độ hoại tử mô.
Phân chia giai đoạn TNM (Staging)
Hệ thống lâm sàng đánh giá kích thước u nguyên phát (T), di căn hạch vùng (N) và di căn xa (M).
Lắng đọng Amyloid (Amyloidosis)
Sự tích tụ ngoại bào của các protein cuộn gập bất thường, vi thể bắt màu đỏ Congo và có lưỡng chiết xanh táo.