Hóa học 12 - Polymer

Được chia sẻ bởi người dùng Flashcards.gg · tạo cùng AI · Báo cáo bộ thẻ này

Bộ flashcard này giúp học sinh lớp 12 ôn tập các khái niệm, phân loại và tính chất của polymer trong môn Hóa học.

60 thẻ Tiếng Việt Cấp độ: Phổ thông Hóa hữu cơ Đã xuất bản
Chạm vào thẻ để lật

Thẻ · 60

Polymer là gì?
Hợp chất có phân tử khối rất lớn, do nhiều đơn vị nhỏ (mắt xích) liên kết lặp lại tạo nên.
Mắt xích là gì?
Phần cấu trúc nhỏ lặp đi lặp lại tạo nên mạch polymer.
Monomer là gì?
Các phân tử nhỏ ban đầu tham gia phản ứng để tạo nên polymer.
Hệ số polymer hóa (n) biểu thị điều gì?
Số lượng mắt xích trong một phân tử polymer.
Monomer và mắt xích có nhất thiết giống nhau không?
Không nhất thiết; ví dụ khi trùng hợp có nối đôi, mắt xích chuyển thành liên kết đơn.
Kể tên các polymer thiên nhiên tiêu biểu
Tinh bột, cellulose, protein, cao su thiên nhiên.
Kể tên các polymer bán tổng hợp (nhân tạo)
Tơ cellulose acetate, tơ cellulose nitrate, tơ viscose.
Kể tên các polymer tổng hợp tiêu biểu
PE, PP, PVC, PS, PMMA, nylon-6,6, PET, cao su buna.
Ví dụ về polymer có mạch không phân nhánh
Cellulose, polyethylene mạch thẳng, amylose.
Ví dụ về polymer có cấu trúc mạch phân nhánh
Amylopectin, glycogen, một số dạng PE phân nhánh.
Ví dụ về polymer có cấu trúc mạng không gian
Cao su lưu hóa, nhựa bakelite (nhựa rezit).
Công thức mắt xích của Polyethylene (PE)
(-CH2-CH2-)n
Monomer để điều chế PE
CH2=CH2 (Ethylene)
Công thức mắt xích của Polypropylene (PP)
(-CH2-CH(CH3)-)n
Monomer để điều chế PP
CH2=CH-CH3 (Propylene)
Công thức mắt xích của Poly(vinyl chloride) (PVC)
(-CH2-CHCl-)n
Monomer để điều chế PVC
CH2=CHCl (Vinyl chloride)
Công thức mắt xích của Polystyrene (PS)
(-CH2-CH(C6H5)-)n
Monomer để điều chế PS
CH2=CH-C6H5 (Styrene)
Công thức monomer của Poly(methyl methacrylate) (PMMA)
CH2=C(CH3)COOCH3 (Methyl methacrylate)
Ứng dụng nổi bật của PMMA
Chế tạo thủy tinh hữu cơ (plexiglas), kính acrylic chịu lực.
Cách xác định monomer từ mắt xích chứa mạch carbon bão hòa
Khôi phục liên kết đôi C=C giữa 2 nguyên tử C trong mạch chính và giữ nguyên nhóm thế.
Phản ứng trùng hợp là gì?
Quá trình kết hợp nhiều phân tử monomer giống hoặc tương tự nhau tạo polymer, không tách phân tử nhỏ.
Điều kiện về cấu tạo của monomer tham gia phản ứng trùng hợp
Phân tử phải chứa liên kết đôi C=C kém bền hoặc vòng kém bền có khả năng mở vòng.
Bản chất liên kết khi trùng hợp monomer có liên kết đôi C=C
Liên kết đôi C=C bị phá vỡ để tạo thành các liên kết đơn C-C liên kết giữa các mắt xích.
Phản ứng trùng ngưng là gì?
Quá trình kết hợp nhiều monomer thành polymer đồng thời giải phóng các phân tử nhỏ (như H2O).
Điều kiện về cấu tạo của monomer tham gia phản ứng trùng ngưng
Phân tử phải có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng với nhau (như -NH2, -COOH, -OH).
Hai monomer dùng để điều chế Nylon-6,6
Hexamethylenediamine H2N-(CH2)6-NH2 và Adipic acid HOOC-(CH2)4-COOH.
Loại liên kết đặc trưng trong mạch Nylon-6,6
Liên kết amide (-CO-NH-), nên Nylon-6,6 thuộc loại polyamide.
Công thức mắt xích của Nylon-6,6
(-NH-(CH2)6-NH-CO-(CH2)4-CO-)n
Hai nguyên liệu chính tạo Poly(ethylene terephthalate) (PET)
Ethylene glycol HO-CH2-CH2-OH và Terephthalic acid p-HOOC-C6H4-COOH.
PET thuộc loại polymer nào?
Polyester vì có liên kết ester (-COO-) trong mạch chính.
Sự khác biệt cơ bản về sản phẩm phụ giữa trùng hợp và trùng ngưng
Trùng hợp thường không tạo phân tử nhỏ, còn trùng ngưng tạo thêm phân tử nhỏ như H2O.
Monomer điều chế cao su buna
Buta-1,3-diene (CH2=CH-CH=CH2)
Công thức mắt xích của cao su buna
(-CH2-CH=CH-CH2-)n
Vị trí liên kết đôi thay đổi thế nào khi trùng hợp buta-1,3-diene?
Hai liên kết đôi ở vị trí 1 và 3 chuyển thành một liên kết đôi ở vị trí 2 giữa mạch.
Thành phần monomer của cao su buna-S
Buta-1,3-diene và styrene (phản ứng đồng trùng hợp).
Đặc tính nổi trội của cao su buna-S
Độ bền cơ học cao, chống mài mòn tốt, dùng làm lốp xe.
Thành phần monomer của cao su buna-N
Buta-1,3-diene và acrylonitrile (CH2=CH-CN).
Đặc tính nổi bật của cao su buna-N
Tính chống dầu, mỡ và dung môi hữu cơ rất cao.
Thành phần hóa học chính của cao su thiên nhiên
cis-1,4-polyisoprene, có công thức mắt xích (-CH2-C(CH3)=CH-CH2-)n.
Monomer tương ứng của polyisoprene
Isoprene (2-methylbuta-1,3-diene): CH2=C(CH3)-CH=CH2.
Bản chất hóa học của quá trình lưu hóa cao su
Tạo các cầu nối disulfide (-S-S-) nối các mạch cao su thẳng thành mạng không gian.
Tác dụng của việc lưu hóa cao su
Tăng tính đàn hồi, độ bền kéo, khả năng chịu nhiệt và giảm độ dính, độ trương nở.
Chất dẻo là gì?
Vật liệu polymer có tính dẻo, có thể biến dạng dưới tác dụng nhiệt/áp lực và giữ nguyên dạng khi thôi tác dụng.
Tơ là gì?
Vật liệu polymer dạng sợi dài và mảnh, có độ bền cơ học nhất định.
Phân loại tơ hóa học
Gồm tơ nhân tạo (bán tổng hợp từ thiên nhiên) và tơ tổng hợp (hoàn toàn từ hóa chất).
Cao su là gì?
Vật liệu polymer có tính đàn hồi cao, tự hồi phục hình dạng ban đầu sau khi biến dạng.
Vật liệu composite gồm những thành phần cơ bản nào?
Gồm vật liệu nền (như polymer) và vật liệu gia cường (như sợi thủy tinh, sợi carbon).
Phản ứng cắt mạch polymer là gì? Cho ví dụ.
Phản ứng làm bẻ gãy mạch chính; ví dụ thủy phân tinh bột hoặc cellulose thành glucose.
Phản ứng tăng mạch polymer là gì? Cho ví dụ.
Phản ứng nối dài thêm hoặc tạo mạng lưới giữa các mạch; ví dụ lưu hóa cao su.
Tại sao polymer mạng không gian khó nóng chảy và không tan?
Do các mạch polymer liên kết chặt chẽ với nhau bằng các liên kết cộng hóa trị.
Đốt cháy PVC tạo ra khí độc hại gì?
Tạo khí hydrogen chloride (HCl) và các hợp chất độc chứa chlorine.
Công thức tính hệ số polymer hóa (n)
n = Phân tử khối polymer (M) / Phân tử khối một mắt xích (M_mắt_xích).
M polymer tính bằng n x M monomer có luôn đúng không?
Chỉ đúng với phản ứng trùng hợp; phản ứng trùng ngưng phải trừ đi khối lượng phân tử nhỏ bị tách ra.
Một đoạn mạch PE có phân tử khối là 28000 amu. Hệ số polymer hóa n là bao nhiêu?
n = 28000 / 28 = 1000.
Một đoạn mạch PVC có n = 500. Phân tử khối của đoạn mạch này là bao nhiêu?
M = 500 x 62.5 = 31250 amu.
Tơ tằm, len thuộc loại tơ nào?
Tơ thiên nhiên có bản chất là protein.
Tơ visco và tơ acetate thuộc loại tơ nào?
Tơ bán tổng hợp (tơ nhân tạo), chế biến hóa học từ nguồn cellulose thiên nhiên.
Nylon-6,6 bền trong môi trường nào và kém bền trong môi trường nào?
Kém bền trong môi trường acid và base vì liên kết amide (-CO-NH-) dễ bị thủy phân.