Trợ từ và các thể tiếng Nhật
Bộ thẻ học trợ từ và các thể trong tiếng Nhật dành cho người nói tiếng Việt. Cung cấp nghĩa, cách dùng, ví dụ và quy tắc chia.
Thẻ · 50
- は (wa)
- Trợ từ chỉ chủ đề của câu hoặc nhấn mạnh sự tương phản. VD: 私は学生です (Tôi là học sinh).
- が (ga)
- Chỉ chủ ngữ ngữ pháp, đối tượng của tính từ/khả năng, thông tin mới. VD: 猫がいます (Có con mèo).
- を (o)
- Chỉ đối tượng trực tiếp chịu tác động của hành động. VD: ご飯を食べます (Ăn cơm).
- に (ni) - Thời gian
- Chỉ mốc thời gian cụ thể diễn ra hành động (có số cụ thể). VD: 7時に起きます (Tôi thức dậy lúc 7 giờ).
- に (ni) - Điểm đến/Sự tồn tại
- Chỉ đích đến của di chuyển hoặc nơi tồn tại của người/vật. VD: 机の上に本があります (Sách ở trên bàn).
- で (de) - Địa điểm hành động
- Chỉ nơi diễn ra một hành động cụ thể. VD: 図書館で勉強します (Học bài ở thư viện).
- で (de) - Phương tiện/Cách thức
- Chỉ công cụ, phương tiện, nguyên liệu làm việc gì. VD: 電車で行きます (Đi bằng tàu điện).
- へ (e)
- Chỉ phương hướng di chuyển tới đích. VD: 日本へ行きます (Tôi đi sang Nhật Bản).
- と (to) - Và / Cùng với
- Liệt kê toàn bộ danh từ hoặc chỉ đối tượng cùng thực hiện hành động. VD: 友達と話します (Nói chuyện với bạn).
- も (mo)
- Có nghĩa là 'cũng', thay thế cho は, が, を. VD: 私も行きます (Tôi cũng đi).
- から (kara)
- Chỉ điểm bắt đầu về thời gian hoặc không gian (từ...). VD: 9時から働きます (Làm việc từ 9 giờ).
- まで (made)
- Chỉ điểm kết thúc về thời gian hoặc không gian (đến...). VD: 東京まで行きます (Đi đến Tokyo).
- より (yori)
- Dùng trong so sánh, nghĩa là 'hơn'. VD: りんごはみかんより大きいです (Táo to hơn quýt).
- の (no)
- Sở hữu cách, bổ nghĩa giữa hai danh từ (của, về). VD: 私の本 (Sách của tôi).
- や (ya)
- Liệt kê danh từ không đầy đủ (và... vân vân). VD: 本やペンを買いました (Mua sách, bút, v.v.).
- か (ka)
- Đặt cuối câu để hỏi, hoặc giữa câu mang nghĩa 'hoặc'. VD: これですか (Cái này phải không?).
- ね (ne)
- Đặt cuối câu để tìm kiếm sự đồng tình hoặc xác nhận (nhỉ, nhé). VD: いい天気ですね (Thời tiết đẹp nhỉ).
- よ (yo)
- Đặt cuối câu để thông báo thông tin mới hoặc nhấn mạnh (đấy, nhé). VD: 明日は休みですよ (Mai nghỉ đấy nhé).
- だけ (dake)
- Chỉ mức độ, mang nghĩa 'chỉ' (khẳng định). VD: 一人だけ来ました (Chỉ có một người đến).
- しか (shika)
- Mang nghĩa 'chỉ', luôn đi với thể phủ định phía sau. VD: 100円しかありません (Chỉ có 100 yên).
- まで に (made ni)
- Chỉ thời hạn phải hoàn thành hành động (trước khi...). VD: 5時までに提出してください (Hãy nộp trước 5 giờ).
- 動詞の辞書形 (Thể từ điển - Thể る)
- Dạng gốc của động từ, dùng trong văn thân mật hoặc làm bổ ngữ. VD: 食べる (ăn), 行く (đi).
- ます形 (Thể Masu)
- Thể lịch sự hiện tại/tương lai. Quy tắc: Nhóm 1 đổi đuôi /u/ thành /i/+ます; Nhóm 2 bỏ る+ます. VD: 飲みます (uống).
- ません形 (Thể Masen)
- Thể phủ định lịch sự (không làm gì). Quy tắc: Thay ます bằng ません. VD: 食べません (Không ăn).
- ました形 (Thể Mashita)
- Thể quá khứ lịch sự (đã làm gì). Quy tắc: Thay ます bằng ました. VD: 行きました (Đã đi).
- ませんでした形 (Thể Masendeshita)
- Thể quá khứ phủ định lịch sự (đã không làm gì). Quy tắc: Thay ます bằng ませんでした. VD: 見ませんでした (Đã không xem).
- て形 (Thể Te) - Quy tắc Nhóm 1
- Nối câu, yêu cầu: う,つ,る→って; む,ぶ,ぬ→んで; く→いて (行く→いって); ぐ→いで; す→して. VD: 買って (mua).
- て形 (Thể Te) - Quy tắc Nhóm 2 & 3
- Nhóm 2: bỏ る thêm て. Nhóm 3: する→して, 来る→きて. VD: 食べて (ăn đi), 来て (đến đây).
- ない形 (Thể Nai) - Quy tắc chia
- Thể phủ định ngắn. Nhóm 1: đổi đuôi /u/ thành /a/+ない (u→わ); Nhóm 2: bỏ る+ない; Nhóm 3: しない, こない. VD: 行かない (không đi).
- た形 (Thể Ta) - Quy tắc chia
- Thể quá khứ ngắn. Quy tắc chia đuôi giống hệt thể て, chỉ đổi て/で thành た/だ. VD: 食べた (đã ăn), 行った (đã đi).
- なかった形 (Thể Nakatta)
- Thể quá khứ phủ định ngắn. Quy tắc: Đổi thể ない thành なかった. VD: 行かなかった (đã không đi).
- 可能形 (Thể khả năng) - Ý nghĩa & Chia
- Diễn tả khả năng 'có thể'. N1: đổi /u/ thành /e/+る; N2: bỏ る+られる; N3: できる, こられる. Trợ từ を chuyển thành が. VD: 読める (có thể đọc).
- 意向形 (Thể ý chí) - Ý nghĩa & Chia
- Rủ rê thân mật 'hãy cùng'. N1: đổi /u/ thành /o/+う; N2: bỏ る+よう; N3: しよう, こよう. VD: 行こう (đi thôi nào).
- 命令形 (Thể mệnh lệnh) - Ý nghĩa & Chia
- Ra lệnh dứt khoát. N1: đổi /u/ thành /e/; N2: bỏ る+ろ; N3: しろ, こい. Ít dùng trực tiếp vì tính bất lịch sự. VD: 早くしろ (Nhanh lên).
- 禁止形 (Thể cấm đoán) - Ý nghĩa & Chia
- Cấm làm gì đó. Quy tắc chung cho cả 3 nhóm: Lấy thể từ điển (辞書形) + な. VD: 触るな (Cấm sờ).
- 条件形 (Thể điều kiện - ば形)
- Mang nghĩa 'nếu'. N1: đổi /u/ thành /e/+ば; N2: bỏ る+れば; N3: すれば, くれば; Tính từ い: bỏ い+ければ. VD: 安ければ買います (Nếu rẻ sẽ mua).
- 受身形 (Thể bị động) - Ý nghĩa & Chia
- Bị/được làm gì. N1: đổi /u/ thành /a/+れる; N2: bỏ る+られる; N3: される, こられる. Chủ thể tác động đi với に. VD: 褒められる (được khen).
- 使役形 (Thể sai khiến) - Ý nghĩa & Chia
- Bắt hoặc cho phép ai làm. N1: đổi /u/ thành /a/+せる; N2: bỏ る+させる; N3: させる, こさせる. VD: 先生が生徒に本を読ませる (Thầy bắt trò đọc sách).
- 使役受身形 (Thể bị động sai khiến)
- Bị ép buộc phải làm gì. Quy tắc: N1: đổi /u/ thành /a/+せられる (hoặc される); N2: させられる; N3: させられる. VD: 待たされる (bị bắt chờ).
- て形 + いる (Thể ている)
- Diễn tả hành động đang tiếp diễn hoặc trạng thái kết quả kéo dài. VD: 雨が降っています (Trời đang mưa).
- て形 + ある (Thể てある)
- Diễn tả trạng thái của đồ vật sau khi có chủ ý tác động của con người. Thường đi với が. VD: ドアが開けてあります (Cửa đang được mở sẵn).
- て形 + おく (Thể ておく)
- Làm sẵn một việc gì đó để chuẩn bị cho tương lai. VD: 予約しておきます (Đặt trước chỗ).
- て形 + しまう (Thể てしまう)
- Hoàn thành toàn bộ hành động hoặc diễn tả sự tiếc nuối, hối hận vì lỡ xảy ra. VD: 財布を忘れてしまいました (Lỡ quên ví mất rồi).
- て形 + みる (Thể てみる)
- Thử làm một hành động nào đó xem sao. VD: 食べてみます (Ăn thử xem sao).
- て形 + いく (Thể ていく)
- Hành động di chuyển rời xa người nói, hoặc sự biến đổi tiếp diễn tới tương lai. VD: 暖かくなっていく (Trời sẽ ấm dần lên).
- て形 + くる (Thể てくる)
- Hành động tiến lại gần người nói, hoặc sự biến đổi từ quá khứ đến hiện tại. VD: 寒くなってきた (Trời đã lạnh dần lên rồi).
- て形 + あげる (Thể てあげる)
- Làm giúp việc gì cho người khác (bằng vai hoặc dưới vế). VD: 荷物を持ってあげます (Tôi xách hành lý giúp cho bạn).
- て形 + もらう (Thể てもらう)
- Nhận sự giúp đỡ từ người khác hoặc nhờ ai làm gì. VD: 友達に教えてもらいました (Được bạn chỉ cho).
- て形 + くれる (Thể てくれる)
- Ai đó làm điều tốt giúp cho mình hoặc người trong nhóm mình. VD: 母が料理を作ってくれた (Mẹ đã nấu cơm cho tôi).
- ば形 vs たら (Phân biệt thể điều kiện)
- ば nhấn mạnh điều kiện tự nhiên/logic; たら dùng cho điều kiện giả định cụ thể hoặc mang tính tuần tự thời gian. VD: 雨が降ったら行かない (Nếu mưa thì không đi).