Đất và vỏ phong hóa
Được chia sẻ bởi người dùng Flashcards.gg · tạo cùng AI · Báo cáo bộ thẻ này
Este conjunto de flashcards aborda os conceitos de solo, formação da terra e intemperismo, sendo ideal para estudantes do ensino médio.
Chạm vào thẻ để lật
Thẻ · 50
- Khái niệm đất (thổ nhưỡng)
- Lớp vật chất tơi xốp, mỏng bao phủ trên bề mặt các lục địa và đảo.
- Nguồn gốc hình thành đất
- Được hình thành do quá trình phong hóa các loại đá mẹ kết hợp với tác động sinh vật, khí hậu.
- Bốn thành phần chính cấu tạo nên đất
- Gồm chất khoáng, chất hữu cơ, không khí và nước.
- Thành phần khoáng trong đất
- Chiếm tỉ lệ lớn nhất, hình thành từ đá mẹ bị phong hóa cơ học và hóa học.
- Thành phần hữu cơ trong đất
- Bao gồm xác sinh vật bị phân giải và chất mùn, quyết định màu mỡ của đất.
- Không khí trong đất
- Tồn tại trong các khe nứt, lỗ rỗng giữa các hạt đất, cung cấp oxy cho rễ cây và vi sinh vật.
- Nước trong đất
- Hòa tan các chất dinh dưỡng để rễ cây có thể hấp thu được.
- Đặc trưng cơ bản nhất của đất
- Độ phì nhiêu (độ phì) của đất.
- Khái niệm độ phì của đất
- Khả năng đất cung cấp nước, chất dinh dưỡng, nhiệt độ và không khí cho cây trồng phát triển.
- Khái niệm vỏ phong hóa
- Sản phẩm phong hóa đá gốc, nằm ở phần trên cùng của thạch quyển chịu tác động ngoại lực.
- Vị trí của vỏ phong hóa
- Nằm ở phần trên cùng của lớp vỏ Trái Đất, tiếp giáp trực tiếp với khí quyển và sinh quyển.
- Cấu trúc của vỏ phong hóa
- Có cấu trúc phân tầng rõ rệt theo chiều thẳng đứng từ trên mặt xuống đá gốc.
- Đặc trưng cơ bản của vỏ phong hóa
- Là lớp vật chất vụn bở, tơi xốp tạo nền móng và bước chuẩn bị cho quá trình tạo đất.
- Mối quan hệ giữa đất và vỏ phong hóa
- Đất được hình thành trên lớp vỏ phong hóa; đất là lớp mỏng nằm phía trên cùng vỏ phong hóa.
- Sự khác biệt giữa đất và đá mẹ
- Đất có độ phì và chứa chất hữu cơ, trong khi đá mẹ chỉ chứa khoáng vật vô cơ đặc sít.
- Các nhân tố chính hình thành đất
- Đá mẹ, khí hậu, sinh vật, địa hình, thời gian và con người.
- Vai trò của đá mẹ đối với sự hình thành đất
- Là nhân tố khởi đầu, quyết định thành phần khoáng vật và tính chất lý hóa của đất.
- Ảnh hưởng của đá mẹ gốc bazan
- Thường hình thành nên đất đỏ bazan giàu sắt, nhôm và màu mỡ cao.
- Ảnh hưởng của đá mẹ cát kết, đá vôi
- Cát kết tạo đất nhẹ, chua, nghèo mùn; đá vôi tạo đất giàu canxi, có tính kiềm hoặc trung tính.
- Vai trò của khí hậu trong quá trình hình thành đất
- Ảnh hưởng trực tiếp qua nhiệt độ và lượng mưa tới tốc độ phong hóa và tích lũy chất hữu cơ.
- Hai yếu tố khí hậu tác động mạnh nhất đến đất
- Nhiệt độ và lượng mưa.
- Tác động của nhiệt độ đối với đất
- Thúc đẩy các phản ứng hóa học, quá trình hòa tan và phân giải chất hữu cơ nhanh hơn.
- Tác động của lượng mưa đối với đất
- Quyết định mức độ rửa trôi, độ ẩm và hòa tan các chất dinh dưỡng trong phẫu diện đất.
- Đặc điểm đất vùng nhiệt đới ẩm
- Tốc độ phong hóa nhanh, tầng đất dày nhưng dễ bị rửa trôi các chất kiềm và dinh dưỡng.
- Vai trò của địa hình đối với sự hình thành đất
- Phân phối lại nhiệt độ, độ ẩm và ảnh hưởng đến sự xói mòn, tích tụ vật liệu.
- Ảnh hưởng của độ dốc địa hình đến tầng đất
- Địa hình dốc dễ bị xói mòn nên tầng đất mỏng; nơi bằng phẳng tích tụ vật liệu nên tầng đất dày.
- Ảnh hưởng của độ cao địa hình đến loại đất
- Càng lên cao nhiệt độ càng giảm tạo nên các vành đai đất khác nhau theo đai cao.
- Ảnh hưởng của hướng sườn địa hình
- Sườn đón nắng và đón gió ẩm nhận được nhiều nhiệt ẩm hơn sườn khuất, đất phát triển tốt hơn.
- Vai trò chính của sinh vật đối với đất
- Phá hủy đá, cung cấp chất hữu cơ và thúc đẩy quá trình tích lũy mùn.
- Vai trò của thực vật đối với đất
- Cung cấp xác sinh vật hữu cơ chính và rễ cây giữ đất, hạn chế xói mòn, rửa trôi.
- Vai trò của vi sinh vật trong đất
- Phân hủy xác động thực vật thành chất khoáng và mùn cho đất.
- Vai trò của động vật sống trong đất
- Đào xới, làm xốp đất, tạo điều kiện thông khí và vận chuyển các hạt khoáng.
- Khái niệm thời gian trong hình thành đất
- Được hiểu là tuổi của đất, phản ánh khoảng thời gian các quá trình hình thành đất diễn ra.
- Tuổi tuyệt đối của đất
- Số năm thực tế từ khi quá trình tạo đất bắt đầu hình thành đến thời điểm nghiên cứu.
- Tuổi tương đối của đất
- Mức độ phát triển và biến đổi của phẫu diện đất phản ánh giai đoạn trưởng thành.
- Thời gian hình thành tầng đất tự nhiên
- Cần từ hàng trăm đến hàng nghìn năm để hình thành một tầng đất tự nhiên hoàn chỉnh.
- Vai trò của con người đối với đất
- Không tham gia vào quá trình tự nhiên nhưng làm thay đổi mạnh mẽ tính chất và độ phì của đất.
- Tác động tích cực của con người đến đất
- Cày bừa, bón phân hữu cơ, thau chua rửa mặn, trồng rừng giúp tăng độ phì và giữ ẩm.
- Tác động tiêu cực của con người đến đất
- Đốt rừng làm nương rẫy, sử dụng hóa chất quá mức gây thoái hóa, xói mòn và bạc màu đất.
- Biện pháp bảo vệ độ phì của đất canh tác
- Trồng cây phủ đất, luân canh, hạn chế phân bón hóa học và áp dụng biện pháp bậc thang ở vùng dốc.
- Sự khác biệt về vai trò giữa đá mẹ và sinh vật
- Đá mẹ cung cấp khoáng vô cơ; sinh vật cung cấp chất hữu cơ và mùn cho đất.
- Phẫu diện đất là gì?
- Mặt cắt thẳng đứng từ bề mặt đất xuống đến lớp đá mẹ, thể hiện các tầng đất khác nhau.
- Tầng trên cùng của phẫu diện đất tự nhiên
- Tầng thảm mục hoặc tầng hữu cơ mỏng chứa xác thực vật chưa phân hủy hoàn toàn.
- Tầng tích tụ mùn nằm ở đâu?
- Nằm ngay dưới tầng thảm mục, có màu sẫm do tích tụ nhiều chất hữu cơ đã phân giải.
- Hiện tượng xói mòn đất là gì?
- Hiện tượng nước chảy hoặc gió thổi cuốn đi lớp đất màu mỡ trên bề mặt.
- Hiện tượng rửa trôi đất là gì?
- Nước ngấm mang theo các hạt mịn và khoáng chất dinh dưỡng xuống sâu hơn trong lòng đất.
- Đất feralit là gì?
- Loại đất đặc trưng vùng nhiệt đới ẩm, màu đỏ vàng do tích tụ nhiều oxit sắt và nhôm.
- Tại sao đất đồi núi dễ bị chua?
- Do lượng mưa lớn rửa trôi hết các chất kiềm hòa tan như canxi, magie.
- Mối quan hệ giữa thảm thực vật và độ phì đất
- Thảm thực vật phát triển cung cấp nguồn mùn phong phú giúp đất giữ ẩm và giàu chất dinh dưỡng.
- Mục đích của việc cải tạo đất
- Duy trì, nâng cao độ phì nhiêu và phục hồi các vùng đất đã bị thoái hóa hoặc nhiễm độc.