Dutch Grammar: Word Order

Cards · 51

Ik lees vandaag een boek in de tuin.

I am reading a book in the garden today. (Standard SVO + TMP order: Time-Manner-Place)

Vandaag lees ik een boek.

Today I am reading a book. (Inversion: V2 rule with fronted time adverbial)

In de tuin leest hij rustig een krant.

In the garden he quietly reads a newspaper. (Inversion: fronted place adverbial + V2)

Morgen gaan wij naar Amsterdam.

Tomorrow we are going to Amsterdam. (Fronted time adverbial triggering inversion)

Daarom drinkt zij geen koffie.

Therefore she does not drink coffee. (Conjunctive adverb causing inversion)

Helaas kan ik niet komen.

Unfortunately I cannot come. (Adverbial inversion + modal verb auxiliary)

Lees jij vanavond een boek?

Are you reading a book tonight? (Yes/No question: verb-first order)

Waarom werk je op zaterdag?

Why do you work on Saturday? (Question-word question: Wh-word + verb + subject)

Ga je morgen naar school?

Are you going to school tomorrow? (Verb-first polar question)

Wat wil je vanavond eten?

What do you want to eat tonight? (Wh-question with modal and final infinitive)

Ik heb gisteren een taart gebakken.

I baked a cake yesterday. (Perfect tense: auxiliary in 2nd position, past participle at end)

Zij heeft de hele dag gewerkt.

She worked all day. (Auxiliary second, past participle at clause end)

Wij hebben het museum bezocht.

We visited the museum. (Subject-auxiliary-object-participle order)

Ik wil graag een nieuwe fiets kopen.

I would like to buy a new bicycle. (Modal auxiliary second, infinitive at end)

Zij moeten morgen vroeg opstaan.

They must get up early tomorrow. (Modal verb second, separable infinitive at end)

Hij kan heel goed piano spelen.

He can play the piano very well. (Modal verb second, lexical verb at end)

We gaan straks samen lunchen.

We are going to have lunch together later. ('Gaan' future/inchoative + final infinitive)

Ik sta elke ochtend om zeven uur op.

I get up at seven o'clock every morning. (Separable verb: stem second, prefix 'op' at the end)

Hij belt zijn moeder vanavond op.

He calls his mother tonight. (Separable verb: 'opbellen', prefix at clause end)

Zij nodigt haar vrienden voor het feest uit.

She invites her friends to the party. (Separable verb: 'uitnodigen', prefix at end)

Wij maken de opdracht voor morgen af.

We finish the assignment for tomorrow. (Separable verb: 'afmaken', prefix at end)

Ik heb gisteren mijn kamer opgeruimd.

I tidied up my room yesterday. (Separable verb participle: 'opgeruimd' with -ge- inside)

Hij wil haar morgen opbellen.

He wants to call her tomorrow. (Separable infinitive remains intact at end after modal)

Ik weet dat hij morgen naar huis gaat.

I know that he is going home tomorrow. (Subordinate clause: 'dat' pushes all verbs to end)

Zij blijft thuis omdat zij ziek is.

She stays home because she is ill. (Subordinate clause: 'omdat' with verb-final order)

Hoewel het regent, gaan we wandelen.

Although it is raining, we go walking. (Subordinate clause first, main clause inverted)

Hij vertelt dat hij gisteren een auto heeft gekocht.

He says that he bought a car yesterday. (Subordinate clause: auxiliary and participle at end)

Ik vraag me af waar zij woont.

I wonder where she lives. (Indirect question acting as subordinate clause: verb-final)

Als je tijd hebt, kunnen we praten.

If you have time, we can talk. (Conditional 'als' subordinate clause + inverted main clause)

We weten niet wie dat gezegd heeft.

We do not know who said that. (Embedded relative/interrogative clause with verb cluster at end)

Ik hoop dat je snel beter wordt.

I hope that you get better soon. (Conjunction 'dat' requires verb at clause end)

Hij koopt een boek en zij leest een krant.

He buys a book and she reads a newspaper. (Coordinating conjunction 'en': normal V2 order)

Ik wil koffie, maar er is geen melk.

I want coffee, but there is no milk. (Coordinating conjunction 'maar': no inversion)

Ga je mee of blijf je liever thuis?

Are you coming along or do you prefer to stay home? (Coordinating conjunction 'of')

Hij werkt niet, want hij heeft vakantie.

He is not working, because he is on vacation. (Coordinating 'want': standard SVO order)

Hij eet geen vlees.

He does not eat meat. (Indefinite noun negated with 'geen')

Zij drinkt het water niet.

She does not drink the water. (Definite object negated: 'niet' placed after object)

Ik ken deze man niet.

I do not know this man. (Definite noun negated: 'niet' comes after the direct object)

Wij gaan vandaag niet naar school.

We are not going to school today. ('Niet' placed before the prepositional phrase)

Hij leest het boek niet aandachtig.

He does not read the book attentively. ('Niet' placed before the adverb of manner)

Hij heeft gisteren niet gewerkt.

He did not work yesterday. ('Niet' placed before the final past participle)

Ik geef mijn broer een cadeau.

I give my brother a gift. (Indirect object before direct object without preposition)

Ik geef een cadeau aan mijn broer.

I give a gift to my brother. (Prepositional indirect object placed after direct object)

Zij stuurt haar ouders een brief.

She sends her parents a letter. (Indirect object preceding direct object)

Zij stuurt de brief naar haar ouders.

She sends the letter to her parents. (Directional/prepositional phrase placed after object)

Hij reist om acht uur met de trein naar Utrecht.

He travels at 8 o'clock by train to Utrecht. (TMP order: Time - Manner - Place)

Zij fietst elke ochtend snel naar het werk.

She cycles quickly to work every morning. (TMP order: Time - Manner - Place)

Wij hebben vorig jaar fijn in Spanje gekampeerd.

We camped nicely in Spain last year. (TMP order within compound tense)

Ik denk dat hij het moet kunnen doen.

I think that he should be able to do it. (Subordinate clause: triple verb cluster at the end)

De man die daar loopt is mijn leraar.

The man who is walking there is my teacher. (Relative clause with verb at the end)

Het huis dat zij gekocht hebben is oud.

The house that they bought is old. (Relative clause with auxiliary and participle at the end)