Tiếng Việt 1
Conceitos basicos, regras de ortografia e fonetica da lingua vietnamita para iniciantes e estudantes.
Thẻ · 50
- Âm c và k
- Viết là k khi đứng trước e, ê, i; viết là c khi đứng trước các nguyên âm còn lại (a, o, ô, ơ, u, ư).
- Âm g và gh
- Viết là gh khi đứng trước e, ê, i; viết là g khi đứng trước các nguyên âm khác.
- Âm ng và ngh
- Viết là ngh khi đứng trước e, ê, i; viết là ng khi đứng trước các nguyên âm khác.
- Nguyên âm đơn trong Tiếng Việt
- Gồm 12 nguyên âm: a, ă, â, e, ê, i/y, o, ô, ơ, u, ư.
- 6 thanh điệu trong Tiếng Việt
- Thanh ngang (không dấu), thanh huyền (`), thanh sắc (´), thanh hỏi (?), thanh ngã (~), thanh nặng (.).
- Cấu tạo của một tiếng cơ bản
- Gồm 3 phần: âm đầu, vần và thanh điệu. Có tiếng không cần âm đầu nhưng bắt buộc có vần và thanh.
- Cấu tạo phần vần
- Thường gồm: âm đệm, âm chính và âm cuối.
- Vần có âm đệm u/o
- Âm đệm làm tròn môi khi phát âm, ghi bằng chữ u (hoa, qua) hoặc o (loa, toan).
- Quy tắc viết âm /k/ đứng trước âm đệm
- Âm /k/ đứng trước âm đệm luôn được viết bằng chữ q và đi kèm âm đệm u thành qu (quà, quê).
- Cách phân biệt d và gi
- Cùng phát âm là /z/ ở miền Bắc; ghi nhớ qua nghĩa từ vựng hoặc từ láy đi cùng.
- Cách phát âm âm r
- Phát âm uốn lưỡi, rung đầu lưỡi, phân biệt với d và gi.
- Cách phát âm ch và tr
- Ch phát âm mặt lưỡi, không uốn lưỡi; tr phát âm uốn đầu lưỡi.
- Cách phát âm s và x
- X phát âm thẳng lưỡi xát nhẹ; s uốn đầu lưỡi, phát âm xát mạnh.
- Cách phân biệt l và n
- N phát âm thoát hơi qua mũi; l đầu lưỡi chạm lợi rồi bật xuống, hơi thoát hai bên mép.
- Quy tắc viết i và y
- Đứng một mình độc lập viết y (ý nghĩ, y tế); đứng sau âm đệm viết y (khuya, truyện); âm đầu kết hợp âm cuối thường viết i (tin, kim).
- Nguyên âm đôi iê / yê / ia / ya
- Không có âm cuối viết ia (mía) hoặc ya (khuya); có âm cuối viết iê (tiến) hoặc yê (yêu, thuyền).
- Nguyên âm đôi uô / ua
- Không có âm cuối viết là ua (mua, lúa); có âm cuối viết là uô (cuốn, suối).
- Nguyên âm đôi ươ / ưa
- Không có âm cuối viết là ưa (mưa, cưa); có âm cuối viết là ươ (lượn, mướn).
- Đánh dấu thanh ở tiếng có nguyên âm đơn
- Dấu thanh đặt ngay trên hoặc dưới chữ cái ghi nguyên âm chính (bà, mẹ, ngủ).
- Đánh dấu thanh ở tiếng có nguyên âm đôi không có âm cuối
- Đặt dấu thanh ở chữ cái đầu tiên của nguyên âm đôi (mía, lúa, lửa).
- Đánh dấu thanh ở tiếng có âm cuối
- Dấu thanh đặt ở chữ cái thứ hai của nguyên âm đôi hoặc đặt trên âm chính (tiến, muộn, toán).
- Âm cuối c, ch, p, t đi với dấu thanh nào?
- Chỉ kết hợp được với hai thanh: thanh sắc và thanh nặng (bắt, bặt, cúc, cục).
- Cách đọc vần kết thúc bằng n và ng
- Vần tận cùng bằng n là âm đầu lưỡi chạm lợi; vần tận cùng bằng ng là âm gốc lưỡi chạm ngạc mềm.
- Cách đọc vần an và ang
- An phát âm khép lưỡi vào hàm trên; ang mở rộng miệng, hơi thoát ra vòm họng.
- Cách đọc vần ach và at
- Ach phát âm kết thúc ngạc cứng, mở miệng bẹt; at khép răng, đầu lưỡi chạm lợi hàm trên.
- Quy tắc viết hoa chữ cái đầu câu
- Chữ cái đầu tiên sau dấu chấm hoặc khi bắt đầu một câu bắt buộc phải viết hoa.
- Quy tắc viết hoa tên riêng
- Viết hoa tất cả các chữ cái đầu của mỗi tiếng tạo thành tên người hoặc địa danh (Nam, Hà Nội).
- Cách ngắt nghỉ dấu phẩy (,)
- Khi đọc gặp dấu phẩy thì ngắt hơi ngắn, không hạ giọng hoàn toàn.
- Cách ngắt nghỉ dấu chấm (.)
- Khi đọc gặp dấu chấm thì nghỉ hơi dài hơn dấu phẩy và hạ giọng kết thúc câu.
- Cách đọc câu có dấu chấm hỏi (?)
- Đọc hơi cao giọng ở cuối câu để biểu thị ý hỏi.
- Cách đọc câu có dấu chấm than (!)
- Đọc diễn cảm, thể hiện cảm xúc vui mừng, ngạc nhiên hoặc mệnh lệnh.
- Âm đệm chỉ đi kèm với những chữ cái nào?
- Chỉ được ghi bằng hai con chữ là o (khi đứng trước a, e) và u (khi đứng trước các âm khác).
- Phân biệt vần ao và au
- Ao phát âm tròn miệng kéo dài từ a sang o; au âm a ngắn hơn, lướt nhanh về u.
- Phân biệt vần eo và iu
- Eo bắt đầu từ âm e bè miệng sang o; iu bắt đầu từ âm i hẹp miệng lướt sang u.
- Phân biệt vần ay và ây
- Ay có âm chính là ă (ngắn, miệng mở rộng); ây có âm chính là â (ngắn, miệng khép hơn).
- Cách phát âm âm p và ph
- P phát âm bật hơi hai môi; ph phát âm răng trên chạm môi dưới thổi hơi ra ngoài.
- Cách phát âm âm nh
- Phát âm mặt lưỡi áp sát ngạc cứng, đẩy luồng hơi ra cả miệng và mũi.
- Cách phát âm âm th
- Đầu lưỡi đặt giữa hai hàm răng, bật nhẹ luồng hơi qua khe răng.
- Cách phát âm âm kh
- Gốc lưỡi nâng lên chạm ngạc gà rồi mở ra cho hơi xát nhẹ qua cổ họng.
- Vần uyên
- Gồm âm đệm u, nguyên âm đôi yê và âm cuối n; phát âm tròn môi và kéo dài.
- Vần oang
- Gồm âm đệm o, âm chính a và âm cuối ng; mở rộng vòm miệng, tròn môi lúc đầu.
- Quy tắc chính tả dấu hỏi và dấu ngã
- Ghi nhớ từ ngữ gốc Hán hoặc quy tắc láy: thanh Ngang - Sắc đi với Hỏi; Huyền - Nặng đi với Ngã.
- Từ đơn trong Tiếng Việt 1
- Từ chỉ gồm một tiếng có nghĩa tạo thành (nhà, cây, xe, bạn).
- Từ ghép đơn giản trong Tiếng Việt 1
- Từ gồm hai tiếng ghép lại để tạo nghĩa chung mới (nhà cửa, cặp sách, học sinh).
- Từ láy đơn giản trong Tiếng Việt 1
- Từ gồm hai tiếng có phần âm đầu hoặc vần lặp lại nhau (chăm chỉ, ngoan ngoãn).
- Cách xác định tiếng có nghĩa
- Tiếng khi đứng độc lập hoặc ghép với tiếng khác chỉ sự vật, hoạt động hoặc tính chất.
- Kỹ thuật đánh vần theo mô hình hiện đại
- Đánh vần phần vần trước, sau đó ghép âm đầu với vần và thêm thanh (ví dụ: a-n-an, b-an-ban-huyền-bàn).
- Kỹ thuật đọc trơn
- Nhìn nhận diện mặt chữ và phát âm liền mạch toàn bộ tiếng mà không cần tách rời từng âm vần.
- Quy tắc xuống dòng khi viết
- Hết một dòng phải ngắt trọn vẹn một tiếng, không tách đôi các chữ cái trong cùng một tiếng.
- Khoảng cách chuẩn giữa các chữ khi viết
- Cách nhau khoảng một thân chữ con chữ o (khoảng một ô ly nhỏ trên vở tập viết).